Niczym klejnoty w koronie świecą laboratoryjne naczynia w jej włosach, i świeci fiolka w jej dłoni. Świeci też, dzięki farbom fluorescencyjnym, napis POLSKA KRÓLOWA NAUK, i świecą dwa symbole pierwiastków: polonu i radu.
Polon i rad
Maria Skłodowska-Curie, wspierana przez męża Pierra, odkryła pierwiastek chemiczny, prowadząc badania naukowe do swojej pracy doktorskiej na temat promieniowania uranu. W 1898 roku nadała mu nazwę: polonium (łacina), czyli polon. W laboratorium doszła ponadto do dwóch innych przełomowych wniosków: promieniotwórczość jest mierzalna oraz jest jedną z właściwości atomów (dziś wiadomo precyzyjniej, że chodzi o jądro atomu).
Odkrycie polonu doprowadziło do tego, że Pierre Curie porzucił temat osobistych badań (nad wzrostem kryształów) i dołączył do żony, aby całkowicie skoncentrować siły nad analizą promieniotwórczości. Kilka miesięcy później zdeterminowana Maria odkryła drugi pierwiastek, który nazwała radius (łacina), czyli rad.
W późniejszych latach potwierdziła swoje odkrycia, dochodząc do chemicznego wyizolowania tych dwóch pierwiastków.
Nobel x 2
Za odkrycie dwóch pierwiastków i otrzymanie czystego radu Maria Skłodowska-Curie otrzymała Nagrodę Nobla w dziedzinie chemii w roku 1911. To był jej drugi taki honor. Pierwszego Nobla dostała kilka lat wcześniej (w 1903) drużynowo wraz z mężem Pierrem oraz Henrim Becquerelem, za odkrycie promieniotwórczości, w dziedzinie fizyki.
Maria Skłodowska-Curie była pierwszą kobietą uhonorowaną Noblem, a do dziś pozostaje jedyną z tą nagrodą w dwóch dziedzinach nauki.
Podwójna noblistka zmarła na białaczkę 4 lipca 1934 roku w alpejskim sanatorium we Francji. Uznaje się, że jej choroba była konsekwencją długoletniej ekspozycji na rad. Została pochowana w grobie rodzinny Curie na cmentarzu w Sceaux, gdzie przed laty, w przydomowym ogrodzie, wyszła za Pierra.
Obecnie spoczywa w paryskim Panteonie. W tym szczególnie ważnym grobowcu jest także jej mąż, który w 1906 roku zginął tragicznie potrącony przez wóz towarowy zaprzężony w konie.
Maria Skłodowska-Curie i Pierre Curie mieli dwie córki: Irene i Eve. W ślady rodziców poszła Irene, poświęcając się fizyce i chemii. Także ona jest laureatką Nagrody Nobla wraz z mężem – Frederikiem Joliot-Curie.
Na muralach
Murale poświęcone Marii Skłodowskiej-Curie pojawiły się w pierwszych tygodniach 2026 roku we Wrocławiu i w Łodzi. Prawdopodobnie podobny powstanie w Krakowie. Niewykluczone, że także w innych miastach. Malowidła są bowiem częścią kampanii spółki Orlen, realizowanej w związku z nawiązaniem współpracy z Muzeum Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie.
U nas „POLSKA KRÓLOWA NAUK” jest na ścianie 8-piętrowego bloku stojącego przy ul. Legnickiej na Szczepinie – niedaleko Placu Solidarności. To realizacja agencji Good Looking Studio.
Galeria zdjęć
