wroclaw.pl strona główna Najświeższe wiadomości dla mieszkańców Wrocławia Dla mieszkańca - strona główna

Infolinia 71 777 7777

°C Pogoda we Wrocławiu
Ikona powietrza

Jakość powietrza:

brak danych z GIOŚ

wroclaw.pl strona główna
Reklama
  1. wroclaw.pl
  2. Dla mieszkańca
  3. Aktualności
  4. Tak powstawały osiedla z wielkiej płyty | ZDJĘCIA
Kliknij, aby powiększyć
Plenerowa wystawa „Prefabrykaty na Kwadraty”  przed Dworcem Głównym we Wrocławiu Władysłąw Myślicki
Plenerowa wystawa „Prefabrykaty na Kwadraty” przed Dworcem Głównym we Wrocławiu

Takie osiedla jak Szczepin, Popowice czy Gaj powstawały jak zamki z klocków – budowano je z gotowych elementów, które przyjeżdżały na plac budowy z "fabryki domów". Plenerową wystawę na ich temat możecie zobaczyć przed Dworcem Głównym we Wrocławiu.

Reklama

Plenerową wystawę „Prefabrykaty na Kwadraty” o osiedlach z wielkiej płyty będzie można zobaczyć do 16 sierpnia na planszach ustawionych przed Wrocławskim Dworcem Głównym. Wcześniej – zimą – można było oglądać ją przez 2 tygodnie na wrocławskim Rynku.

To historia kilku pokoleń Polaków, którzy mieszkali w takich blokach albo marzyli o własnym M2, M3 czy M4.
Dr Andrzej Jerie, dyrektor Centrum Historii Zajezdnia podczas otwarcia pierwszej odsłony wystawy w lutym 2026

Jak informują organizatorzy, ekspozycja opowiada o przestrzeniach, które na stałe wpisały się w krajobraz miasta. Przybliża historię powstawania osiedli z wielkiej płyty, idee architektoniczne stojące za ich projektowaniem oraz codzienne życie ich mieszkańców.

Jak budowano osiedla z wielkiej płyty?

Pierwsze budynki z wielkiej płyty powstały już pod koniec lat 50. XX wieku, ale na dużą skalę zaczęto budować w ten sposób w latach 70. Przy ogromnym głodzie mieszkaniowym stawianie domów cegła po cegle nie wchodziło w grę.

Żelbetowe komponenty – ściany (elewacyjne, nośne i działowe), stropy, schody, szyby wind, a nawet – jak czytamy na planszach składających się na wystawę „kompletne, prefabrykowane kabiny sanitarne” powstawały w fabrykach domów. We Wrocławiu taką fabryką było BPU, Przedsiębiorstwo Budownictwa Uprzemysłowionego.

Gotowe elementy montowano na placu budowy niczym gigantyczne klocki.

Standaryzacja umożliwiała wznoszenie budynków w rekordowym tempie. Dzięki wrocławskiej fabryce domów zasiedlono nowe, wielotysięczne osiedla, m.in. Szczepin, Popowice, Kozanów, Nowy Dwór i Gaj. Choć technologia wielkopłytowa krytykowana była za monotonię i problemy techniczne, pozostaje ważną częścią betonowego dziedzictwa Wrocławia.
Fragment opisów z jednej z plansz wystawy Prefabrykaty na Kwadraty

Z wizytą u rodziny Adamskich

Warto uważnie przyjrzeć się planszom, bo przedstawiają nie tylko to, jak te osiedla powstawały, ale też ukazują codzienne życie mieszkańców kilka dekad temu. Na jednej z nich są zdjęcia mieszkania rodziny Adamskich, wyposażone w typowe dla tego okresu meble: meblościankę, ławę.

Kliknij, aby powiększyć
Powiększ obraz: Plenerowa wystawa „Prefabrykaty na Kwadraty”  przed Dworcem Głównym we Wrocławiu fot. Władysław Myślicki
Plenerowa wystawa „Prefabrykaty na Kwadraty” przed Dworcem Głównym we Wrocławiu

Place zabaw, a czasem... krowy

Widać też przestrzenie między blokami, które wyglądają zupełnie inaczej niż dzisiaj: nie były jeszcze zagospodarowane i np. na Nowym Dworze można było zobaczyć pasącą się krowę. Są też fotografie pierwszych placów zabaw, zupełnie innych niż dzisiejsze.

Wystawę przygotowali studenci

Wystawę „Prefabrykaty na kwadraty. Osiedla z wielkiej płyty we Wrocławiu” przygotowali studenci kierunku Historia Przestrzeni Publicznej.

  • Autorzy wystawy: Julia Adamska, Julia Kalita, Filip Langner, Agata Mierzwa, Adam Oleszko, Patryk Pilch, Magdalena Piontek, Miłosz Waśniewski, Martyna Wilczyńska
  • Opieka merytoryczna: dr hab. Wojciech Kucharski, Ośrodek „Pamięć i Przyszłość”
  • Zdjęcia i inne materiały pochodzą m.in. ze zbiorów: Archiwum Państwowego we Wrocławiu, Muzeum Architektury we Wrocławiu, Narodowego Archiwum Cyfrowego i Ośrodka „Pamięć i Przyszłość” oraz Ossolineum, a także ze zbiorów prywatnych.

Kliknij, aby powiększyć
Powiększ obraz: <p>Architekci starali się urozmaicać budynki z wielkie płyty</p> materiały organizatorów
Architekci starali się urozmaicać budynki z wielkie płyty

Więcej zdjęć znajdziecie w naszej galerii:

Źródło: materiały organizatorów

Posłuchaj podcastu

Bądź na bieżąco z Wrocławiem!

Kliknij „obserwuj”, aby wiedzieć, co dzieje się we Wrocławiu. Najciekawsze wiadomości z www.wroclaw.pl znajdziesz w Google News!

Reklama
Powrót na portal wroclaw.pl